Resultaten van een 3-jarige veldproef met Bokashi op 5 locaties in het Noorden van Friesland

In Nederland neemt het belang van goed bodembeheer toe. Door intensivering van de landbouw staat de bodemvruchtbaarheid op veel plaatsen onder druk. Behoud en verbetering van de bodemkwaliteit is van groot belang om de landbouwproductie op de lange termijn te kunnen behouden en tegelijkertijd diverse maatschappelijke doelen te realiseren. Duurzaam beheerde bodems en een betere bodemkwaliteit levert de landbouw meer en kwalitatief betere gewassen op. De maatschappij profiteert door gezondere en duurzamer voedsel, een betere waterkwaliteit en grotere waterbuffering, een grotere biodiversiteit en de bijdrage aan de klimaatopgave. Duurzaam bodembeheer draagt bij aan het herstellen van de balans tussen landbouw en natuur. De kwantiteit en de kwaliteit van het organische stofgehalte is hiervoor een belangrijke indicator.

De afgelopen jaren is de interesse voor de bokashimethode als bodemverbeteraar toegenomen. Bokashi is een organische meststof die na fermentatie van organisch reststromen ontstaat. Bokashi is het Japanse woord voor “goed gefermenteerd organisch materiaal”. De bereiding van bokashi is vergelijkbaar met het ‘inkuilen’ van gras of mais in de veehouderij. Bokashi wordt toegepast om de bodemvruchtbaarheid te herstellen.

De proef heeft veel resultaten opgeleverd, die door de onderzoekers zijn geanalyseerd en van conclusies en aanbevelingen zijn voorzien. Dit verslag kan gebruikt worden als naslagwerk en ter aanvulling op het symposium dat gehouden is op 25 maart 2021.

Het project kon drie jaar geleden starten dankzij een sterk netwerk van verschillende regionale partijen. Doordat men elkaar weet te vinden, worden de vragen die er leven expliciet en vonden onderwijs, overheid en bedrijfsleven geld en middelen om pragmatisch aan de slag te gaan. Vervolgvragen en onderling vertrouwen in ieders kwaliteiten leiden er toe dat inmiddels al weer nieuwe plannen worden uitgewerkt.

Wanneer u het rapport leest is het goed om te beseffen dat dit niet elke wetenschappelijk toets kan doorstaan. Zonder ook maar op enige wijze af te doen aan de kwaliteit is het goed om je te realiseren dat de proef is uitgevoerd op praktijkbedrijven en de resultaten onder praktijkomstandigheden zijn verzameld. De werkzaamheden zijn uitgevoerd door docenten en studenten van een praktijkgerichte opleiding met passie voor het onderwerp. Ze zijn daarbij begeleid door vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven én de lector bodem wat het zeker tot een bijzonder waardevol geheel maakt.

Boeren bedankt voor het beschikbaar stellen van jullie locaties, onthaal en enthousiasme. Gemeente Dantumadiel en Wetterskip Fryslan bedankt voor de financiële ondersteuning en de betrokkenheid in de personen van Wim Oosterhuis en Yede van der Kooi. Goaitske Iepema en Emiel Elferink voor jullie denkwerk bij de projectopzet, de begeleiding van de studenten en samen met Marieke Jelsma het tot stand brengen van dit rapport.

Tim Wiersma en Joost Mulder hebben de studenten in het veld begeleid, zowel in het vormgeven van opdrachten als tijdens het veldwerk. Daarnaast gaven jullie toegang tot een breed netwerk en leverden jullie een bijdrage aan het symposium. Dank ook aan Jelle Pilat; een waardevolle teamspeler in het kernteam, begeleider van studenten en oog voor detail en het grote geheel. Alert op wat er speelt in de regio.

Lees hier het rapport.

 

Terug